“Cước mỗi phút gọi di động từng tương đương hơn một bát phở”
[TIÊU ĐIỂM: 15 năm di động Viettel] Sự xuất hiện của di động Viettel cách đây 15 năm đã tạo ra một cuộc cách mạng lịch sử trong ngành viễn thông trong nước. Không chỉ tạo ra thế cạnh tranh công bằng trong cước viễn thông, nhà mạng còn giúp Việt Nam trở thành một trong những quốc gia thử nghiệm 5G lớn nhất trên thế giới.
Trước năm 2004, điện thoại động ở Việt Nam là sản phẩm dành cho người giàu bởi cước viễn thông không hề rẻ. Trong ký ức của thế hệ 7x, chỉ những gia đình giàu có mới mua được điện thoại di động. Giá trị của một chiếc điện thoại hai màu đen trắng là 4-5 triệu đồng, đủ cho một gia đình chi tiêu trong nửa năm. Nhưng có tiền để “nuôi” điện thoại hàng tháng lại là vấn đề lớn.
Vào năm 1993, sóng di động mới phủ ở bốn đô thị là Hà Nội, TP HCM, Biên Hòa (Đồng Nai) và Vũng Tàu (Bà Rịa Vũng Tàu). Giá cước dành cho thuê bao di động trả sau là 8.000 đồng một phút (tương đương 0,75 USD), phí thuê bao hàng tháng là 20 USD. Cho tới đầu những năm 2000, thị trường di động Việt Nam chỉ có hai công ty cung cấp dịch vụ di động, nên trong suốt 10 năm trước khi xuất hiện một hãng di động mới, cước phí di động gần như không thay đổi.
Mức cước quy định ban đầu cho điện thoại di động nội vùng là 3.500 đồng một phút, liên vùng là 6.000 đồng một phút, cách vùng là 8.000 đồng một phút. Đến ngày 2/10/2001, trừ cước nội vùng vẫn giữ nguyên, cước liên vùng giảm xuống còn 5.000 đồng một phút, cước cách vùng còn 6.500 đồng một phút.
Ông Trần Đức Hà (sinh năm 1972, Nam Định), một trong những người đầu tiên dùng điện thoại di động khi ấy kể lại mỗi tháng mua một chiếc thẻ trị giá 300.000 đồng để nạp nhưng chỉ được 45 ngày sử dụng hai chiều nghe và gọi. Hết thời hạn trên, máy bị khóa chiều gọi, chỉ được nghe thêm 15 ngày.
Không riêng ông Hà, ngày đó tại cơ quan ông làm việc có cả trăm người, vỏn vẹn 6 người biết đến di động. Dù chưa có nhiều người dùng, nhưng theo ông di động là tài sản hữu ích lúc bấy giờ, đang ở đâu, mọi người gọi là có.
Theo thời gian phát triển của nền kinh tế, trong khi tất cả các mặt hàng đều tăng giá thì cước di động lại giảm. Điều này có được một phần khi thị trường viễn thông có sự cạnh tranh giữa các nhà mạng. Năm 2000 Viettel gia nhập mạng viễn thông Việt Nam với tiêu chí “di động cho mọi người”.
Trước Viettel, nhà cung cấp dịch vụ di động đầu tiên không thuộc VNPT là S-Fone cũng ra đời. S-Fone đem đến một số chuyển biến trên thị trường dịch vụ di động đang độc quyền, nhưng phải đến tháng 10/2004, khi Viettel kinh doanh dịch vụ di động với công nghệ GSM, thị trường mới có đột phát.
Viettel phát triển như vũ bão trên nền tảng hạ tầng tự xây dựng một cách thần tốc trước khi kinh doanh dịch vụ di động. Chỉ trong 6 tháng có mặt trên thị trường, Viettel phủ sóng tại 52 tỉnh rồi mở rộng ra phạm vi toàn quốc, gồm cả vùng sâu vùng xa, hải đảo.
Mức cước Viettel tung ra thấp hơn 30% so với 2 nhà mạng lớn thời điểm bấy giờ. Nhưng không chỉ vậy, nhà mạng mới mẻ này còn tạo ra cú đột phá chưa từng có với cách tính cước theo block 6 giây và sau đó là trên từng giây (thay vì 60 giây như cách tính thông thường khi đó).
Sự xuất hiện của Viettel đã giúp mật độ sử dụng điện thoại di động ở Việt Nam từ 5% tăng lên thành 95% chỉ trong 3 năm. Đồng thời, Viettel cũng tạo ra cuộc cạnh tranh gay gắt trong ngành viễn thông, đẩy giá cước chung trên thị trường giảmmạnh. Tất nhiên, trong cuộc chạy đua giảm giá cước đó, người tiêu dùng chính là những người hưởng lợi lớn nhất – giống như mục tiêu mà Viettel đã đặt ra khi “chào đời”.
Trước khi Viettel tham gia thị trường di động, cứ Tết là lại xảy ra nghẽn mạng. Kể từ khi có Viettel, lãnh đạo nhà mạng tuyên bố sẽ không để xảy ra tình trạng này dịp Tết và họ đã thực hiện được đúng như vậy. Cũng kể từ đó, các nhà mạng khác cũng chạy đua đầu tư cho hạ tầng và tìm các giải pháp để làm bằng được điều tương tự. Và đến bây giờ là gần 15 năm, người Việt Nam đã không còn phải lo ngại việc nghẽn mạng dịp Tết như trước.
Về hạ tầng mạng, nếu như trước đó VinaPhone, MobiFone và cả S-Fone chỉ tập trung chủ yếu ở các khu vực đô thị thì Viettel – một tân binh lại phủ sóng khắp hang cùng ngõ hẻm, biên giới hải đảo… Nhờ giá cước rẻ, khuyến mại lớn, chất lượng tốt, phủ sóng khắp mọi nơi, thuê bao gi động của Viettel tăng đột biến ở khu vực nông thôn, nơi mà các mạng di động đi trước bỏ trống.
Chính điều này cũng hình thành nên huyền thoại về chiến lược “lấy nông thôn vây thành thị”, đưa Viettel – một nhà mạng mới toanh lên vị trí số 1 trong thời gian 3 nămđiều xảy ra lần đầu tiên trong làng viễn thông thế giới. Chiến lược “lấy nông thôn vây thành thị” sau này cũng được Viettel sử dụng ở nhiều thị trường nước ngoài khác khi Tập đoàn này “go global”.
Một cú đột phá khác giúp Viettel đánh mạnh vào thị trường bình dân ở khu vực nông thôn và những người có thu nhập thấp là “gói cước cà chua” (Tomato) tung ra năm 2006. Với quy định thời gian nghe không giới hạn kèm theo một cuộc gọi đến và đi phát sinh trong 3 tháng, Tomato đã tạo ra một bước ngoặt về di động cho người nghèo.
Thành công ở Việt Nam, Viettel mang kinh nghiệm về viễn thông của mình tiến ra nước ngoài và đến nay đã mở rộng ra 10 thị trường quốc tế: Campuchia, Lào, Đông Timor, Haiti, Mozambique, Cameroon, Tanzania, Peru, Burundi và Myanmar. Trong số đó, Viettel cũng nhanh nhảy vọt lên vị trí số 1 về thị phần viễn thông tại 5 quốc gia và tạo nên những câu chuyện cổ tích về cách mạng viễn thông tương tự như đã làm ở Việt Nam.
Gần đây nhất, Viettel với thương hiệu Mytel đã vươn lên vị trí số 3 tại Myanmar – thị trường quốc tế có quy mô lớn nhất, chỉ trong chưa đầy 1 năm, với 5,4 triệu thuê bao. Mytel đang mở ra một chương mới cho đầu tư viễn thông ra nước ngoài của Viettel.
Câu chuyện vẫn được các lãnh đạo của Viettel kể lại về một trong những yếu tố quan trọng giúp Tập đoàn này có thể xây dựng hạ tầng một cách nhanh chóng với chi phí thấp hơn đối thủ rất nhiều, đó là có thể mua thiết bị 2G giá rẻ.
Trong một chuyến thăm của lãnh đạo Viettel sang Công ty viễn thông Thái Lan AIS, bà Yingluck Shinawatra lúc đó là Tổng giám đốc đã tiết lộ, thế giới đang chuyển sang 3G nên thừa thiết bị 2G. Viettel có thể mua trả chậm các thiết bị này.
Điều đó cũng nói lên một thực tế rằng thị trường viễn thông Việt Nam đi sau thế giới trong công nghệ 2G, 3G và sau này là cả 4G. Nhưng với 5G, Viettel đã có bước đi nhanh hơn.
Ngày 10/5/2019, Tập đoàn Viettel và Tập đoàn Ericsson (Thụy Điển) đã kết nối cuộc gọi đầu tiên trên mạng di động 5G. Với việc tích hợp hạ tầng phát sóng 5G, Việt Nam cùng với Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc là một trong những quốc gia thử nghiệm 5G sớm nhất trên thế giới.
“Công nghệ 5G với tốc độ dữ liệu cao, độ trễ thấp, tiêu thụ điện năng thấp và điều quan trọng nhất là kết nối số lượng thiết bị lớn (IoT), điều này sẽ mở ra một trang mới cho ngành viễn thông và công nghệ của Việt Nam”, ông Lê Đăng Dũng, quyền Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Viettel nói.
Cũng theo ông Lê Đăng Dũng, những ưu điểm của mạng 5G là cơ sở để tạo nên ứng dụng tiên tiến nhất như thực tế ảo áp dụng vào y tế, giáo dục, giao thông, nghiên cứu khoa học. 5G dự báo sẽ tạo nên đột phá cho đất nước trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 nhờ thúc đẩy trình độ khoa học ứng dụng, thúc đẩy phát triển kinh tế và nhiều lĩnh vực khác.
Riêng với Viettel, tập đoàn đã thực hiện số hóa các thiết bị mạng lõi, ảo hóa và triển khai công nghệ mạng điều khiển bằng phần mềm cho hạ tầng cố định, ảo hóa hạ tầng công nghệ thông tin và chuyển đổi tất cả các ứng dụng công nghệ lên nền tảng điện toán đám mây. Đơn vị triển khai hệ thống mạng lưới phân phối nội dung CDN đến cấp tỉnh trên toàn mạng lưới sẵn sàng cho hạ tầng Mobile Edge Computing của công nghệ 5G.
Về hạ tầng dữ liệu, Viettel đầu tư các trung tâm dữ liệu tiên tiến, đủ khả năng phục vụ cho hàng triệu khách hàng sử dụng dịch vụ IoT cùng lúc. Tập đoàn đang có kế hoạch mở rộng thêm các trung tâm dữ liệu, đáp ứng nhu cầu dự báo lớn trong tương lai.
Nhờ cơ sở hạ tầng sẵn có tập đoàn nghiên cứu và ra mắt hàng loạt giải pháp về công nghệ, ứng dụng trong giáo dục, y tế, nông nghiệp, giao thông, Chính phủ điện tử… phục vụ đời sống xã hội.
